W diagnostyce zaburzeń przemiany węglowodanów wykorzystuje się zjawisko glikozylacji białek, a w szczególności hemoglobiny i białek surowicy (albuminy). W krwince czerwonej dorosłego człowieka około 5% całej hemoglobiny stanowi hemoglobina szybko wędrująca — tak nazwana, ponieważ przy słabo zasadowym pH wędruje w elektroforezie na żelu skrobiowym szybciej od reszty hemoglobiny. Jest to tzw. frakcja HbAj, która dzieli się na dalsze frakcje. Najbardziej ilościowo znacząca jest frakcja HbA,c, będąca właściwym produktem przyłączenia się glukozy do grupy aminowej N-końcowej waliny łańcucha B hemoglobiny A. Proces glikozylacji jest proporcjonalny do stężenia glukozy we krwi i u chorych na cukrzycę hemoglobiny glikozylowanej jest przeciętnie 2 razy więcej (około 10%), zaś w cukrzycy niewyrównanej może jej być nawet ponad 3 razy więcej (około 18%) aniżeli u ludzi zdrowych. Wykazano znamienną korelację pomiędzy wartością HbAl0 (także HbAJ a glikemią na czczo, poposiłkową i dobową, a także cukromoczem. Nie stwierdzono takiej korelacji w cukrzycy typu 1 cechującej się dużymi wahaniami glikemii. Mała wartość HbAlc u chorych leczonych insuliną oznacza zagrożenie występowaniem hipoglikemii i na ogół zaleca się, by nie zmniejszać wartości tej frakcji poniżej 7%. W związku z tym, że zawartość HbAlc (HbAJ ulega znacznie wolniejszym zmianom aniżeli glikemia, obecnie coraz szersze zastosowanie znajduje oznaczanie tej frakcji hemoglobiny w ocenie stanu wy równania metabolicznego cukrzycy. Sugeruje się także — biorąc pod uwagę, że proces glikozylacji hemoglobiny trwa przez całe życie krwinki czerwonej — wykorzystanie tego badania dla oceny długotrwałości wyrównania lub niewyrównania cukrzycy w okresie poprzedzającym wykonanie badania (2—3 miesiące). Wyciąganie tego rodzaju wniosku jest jednak ograniczone względami metodycznymi. Hemoglobinę glikozylowaną oznacza się obecnie najczęściej metodą chromatograficzną na kolumnach zawierających żywicę kationowymienną. Wydzielona w ten sposób frakcja HbAlc zawiera obok stabilnej ketoaminy także tworzącą się przejściowo aldyminę, której stężenie zależy od aktualnego poziomu glikemii. O długotrwałości wyrównania lub niewyrównania cukrzycy na podstawid oznaczenia HbAlc można więc mówić dopiero po uprzednim usunięciu z próbek krwi frakcji pre-Alc (przez dializę lub ogrzanie do 37°C w 0,9% roztworze chlorku sodowego przez 5 h). Ponieważ w stosowanych obecnie szybkich metodach oznaczania hemoglobiny glikozylowanej, opartych na użyciu minikolumien (dostarczanych wraz z odczynnikami w postaci gotowych zestawów, jak np. Bio-Rad Hemoglobin Bio-Rad Laboratories; HbA, Rack Boehringer Mannheim), nie dokonuje się tego zabiegu, a ponadto najczęściej określa się wszystkie frakcje Aj razem, uzyskane w ten sposób wartości są mniej przydatne dla oceny sianu wyrównania metabolicznego cukrzycy w dłuższym czasie. Na wartość HbAt wpływają ponadto wartości innych frakcji HbAla+b, których stężenie zwiększa się w razie przetrzymywania próbek krwi (nawet w niskich temperaturach). Podobnie działa karbamylacja hemoglobiny w mocznicy. Także w razie wybiórczego oznaczania frakcji HbAlc (chromatografia wielkokolumnowa, wysokociśnieniowa chromatografia cieczowa) wynik może ulec zniekształceniu w przypadkach występowania we krwi wariantów hemoglobiny: obecność hemoglobiny S lub C daje wyniki fałszywie zaniżone, zaś obecność hemoglobiny płodowej (F) i innych rzadkich odmian, jak Hbl czy HbH, a także hemoglobiny acetylowanej (po spożyciu dużych dawek kwasu acetylosalicylowego) — wyniki fałszywie zawyżone. Większość możliwości błędnej interpretacji wyników, związanych z chromatograficznym oznaczaniem HbAlc, można ominąć, stosując do pomiaru stężenia tej frakcji hemoglobiny metodę kolorymetryczną, która wymaga jednak bardzo dokładnego przemycia krwinek czerwonych i używana jest głównie w badaniach seryjnych.
O autorze
powiązane posty
Ostatnie wpisy
- Dieta pudełkowa odchudzająca – skuteczna metoda na zdrową redukcję wagi
- Nabiał niskotłuszczowy – zdrowa alternatywa, czy pułapka?
- Witamina H (biotyna) – właściwości, źródła i dawkowanie
- Podstawowe zasady zdrowego odchudzania: klucze do sukcesu
- Czosnek czerwony – właściwości, działanie i zastosowanie zdrowotne
zakątek zdrowia
Archiwa
- kwiecień 2025
- marzec 2025
- luty 2025
- listopad 2024
- czerwiec 2024
- maj 2024
- kwiecień 2024
- listopad 2023
- maj 2023
- kwiecień 2023
- grudzień 2022
- listopad 2022
- sierpień 2022
- marzec 2022
- styczeń 2022
- wrzesień 2021
- sierpień 2021
- czerwiec 2021
- maj 2021
- kwiecień 2021
- grudzień 2020
- listopad 2020
- maj 2020
- kwiecień 2018
- marzec 2018
- luty 2018
- styczeń 2018
- grudzień 2017
- listopad 2017
- październik 2017
- wrzesień 2017
- sierpień 2017
- lipiec 2017
- czerwiec 2017
- maj 2017
- kwiecień 2017
- marzec 2017
- luty 2017
- styczeń 2017
Kategorie
Warto przeczytać
Obraz kliniczny i rozpoznanie kardiopatii cukrzycowej
Objawy udaru mózgu oraz przemijających napadów ischemicznych są takie same u chorych na cukrzycę, jak i bez cukrzycy. Jak była o tym …Cukromocze
Odróżnia się stany wydalania z moczem glukozy (glycosuria) oraz innych cukrów (mellituria). Jeżeli chodzi o tę ostatnią grupę, to w różnicowaniu z …Zakupoholizm terapia, leczenie. Jak można pohamować żądzę zakupów?
Zakupoholizm to jeden z największych problemów współczesnych społeczeństw. Jeszcze niedawno niektórzy specjaliści traktowali niekontrolowane kupowanie jako problem natury społecznej, jednak coraz mocniej …Jak skutecznie zredukować tkankę tłuszczową? Przewodnik krok po kroku
Redukcja tkanki tłuszczowej to temat, który nieprzerwanie przyciąga uwagę osób pragnących poprawić swoje zdrowie i sylwetkę. Tkanka tłuszczowa, będąca naturalnym magazynem energii, …Jony sodowe i potasowe
Wydzielanie insuliny przez komórki B zmniejsza się w razie niedoboru jonów sodowych i potasowych. Uważa się, że mechanizm tego zaburzenia sprowadza się …Neuropatia układu autonomicznego
Uszkodzenie nerwów układu autonomicznego w cukrzycy daje liczne i zróżnicowane objawy, co jest wynikiem rozległej funkcji regulacyjnej tego układu w organizmie. Zmiany …Receptor insulinowy
Obecność receptora insulinowego stwierdzono w błonie licznych komórek, takich jak adypocyty, komórki mięśniowe, hepatocyty, limfocyty, inonocyty i in. Zasługuje na uwagę, że …Postępowanie w czasie porodu
Przebieg porodu powinien być kontrolowany równocześnie przez położnika, internistę (diabetologa) i pediatrę. Obecnie najchętniej odczekuje się do porodu siłami natury (między 38 …Jak wybrać zdrową mąkę? Poradnik o niskiej kaloryczności i błonniku
Jaka mąka może być kluczem do zdrowego stylu życia i skutecznej diety? W dobie rosnącej świadomości na temat zdrowego odżywiania, wybór odpowiedniej …Pochodne biguanidu
Mechanizm działania stosowanych w leczeniu cukrzycy pochodnych biguanidu nie jest związany z sekrecją insuliny. Niemniej jednak wykazano, że wywierają one niewielki wpływ …Właściwości zdrowotne czosnku białego – naturalny antybiotyk dla ciała
Czosnek biały, znany nie tylko jako popularny dodatek do potraw, to prawdziwy skarb natury, który od wieków wykorzystywany jest w medycynie ludowej …
Najnowsze komentarze